Spis treści
Październik to jeden z najlepszych miesięcy na sadzenie tui, cyprysików i innych krzewów iglastych. Gleba jest jeszcze ciepła, deszczu nie brakuje, a rośliny zdążą się ukorzenić przed zimą. Wielu właścicieli ogrodów korzysta z tego terminu, żeby wreszcie zasłonić to, co od lat psuje widok od ulicy: śmietnik, kompostownik albo szarą skrzynkę gazową wystającą przy furtce.
Z pojemnikami na śmieci nie ma większego problemu, ale skrzynka z kurkiem gazowym i licznikiem to inna sprawa. Można ją wkomponować w zieleń, tylko trzeba wiedzieć, czego nie wolno, i dobrać rośliny tak, żeby za kilka lat nie trzeba było ich wycinać.
Co kryje skrzynka przy furtce i dlaczego musi być dostępna
W skrzynce gazowej znajduje się kurek główny, którym odcina się dopływ gazu do całego domu, często reduktor ciśnienia, a w wielu domach także gazomierz. To miejsce, do którego w razie awarii lub wyczuwalnego zapachu gazu trzeba dojść w kilka sekund, także zimą, po ciemku i w śniegu. Dostęp do skrzynki ma też operator sieci, który odczytuje licznik, wymienia go lub kontroluje instalację.
Drzwiczki skrzynki mają zwykle otwory wentylacyjne. Nie są ozdobą: gdyby w środku pojawiła się nieszczelność, gaz musi mieć jak się wydostać na zewnątrz, zamiast gromadzić się w zamkniętej przestrzeni. Dlatego skrzynki nie wolno obsadzać tak, żeby rośliny przylegały do drzwiczek, zarastały otwory albo wchodziły do środka. Nie można jej też obudowywać szczelnie deskami ani zakrywać plandeką na zimę.
Gaz pod ziemią, czyli gdzie nie sadzić
Do skrzynki od strony ulicy dochodzi przyłącze gazowe, a od skrzynki do domu biegnie rura pod ziemią. Tej trasy zwykle nie widać, a przy sadzeniu żywopłotu łatwo trafić na nią szpadlem. Zanim zaczniesz kopać, sprawdź na mapie powykonawczej, którą dostaje się po wykonaniu instalacji, gdzie biegnie rura. Jeśli mapy nie ma, kop ostrożnie, a gdy pod ziemią pojawi się żółta taśma ostrzegawcza, przerwij pracę w tym miejscu.
Nad rurą gazową nie sadzi się drzew i dużych krzewów. Tuje i cyprysiki mają stosunkowo płytki, rozłożysty system korzeniowy, ale z czasem mocno się rozrastają, a przy ewentualnej naprawie przyłącza trzeba będzie je usunąć. Bezpieczniej jest posadzić je obok trasy, z zapasem, a bezpośrednio nad rurą zostawić trawnik, niskie byliny lub żwir.
Rośliny, które dobrze sprawdzają się przy skrzynce
Wolnostojąca szafka przy ogrodzeniu, którą w internecie wiele osób wyszukuje po prostu jako skrzynka do gazu, stoi zwykle tuż przy ogrodzeniu, na własnym fundamencie lub cokole. Zamiast próbować ją całkowicie ukryć, lepiej ją wtopić w otoczenie. Szafka bywa wykonana z tworzywa lub blachy z powłoką, a jej drzwiczki zamyka się na zamek dostępny dla operatora, więc przed nimi trzeba zostawić wolną przestrzeń, w której da się stanąć i swobodnie je otworzyć.
Przy skrzynce dobrze sprawdzają się rośliny, które nie przekraczają określonej wysokości i nie wymagają częstego cięcia:
- trawy ozdobne posadzone po bokach, na przykład rozplenice, miskanty w niższych odmianach lub kostrzewy,
- niskie, kuliste odmiany żywotników i cyprysików, które utrzymują zwarty pokrój bez strzyżenia,
- byliny o luźnym pokroju, takie jak lawenda, kocimiętka czy bodziszki, posadzone przed szafką, ale nie przy samych drzwiczkach,
- niewysokie krzewy liściaste, na przykład tawuły czy pięciorniki, które dają kolor przez większą część sezonu.
Jeśli zależy Ci na wyższej osłonie, posadź szpaler tui z boku skrzynki, w linii ogrodzenia, tak żeby zasłaniał ją od strony okien domu i tarasu, a od strony ulicy i furtki dostęp był wolny. Taki układ wygląda naturalnie, a skrzynka przestaje rzucać się w oczy z miejsc, z których najczęściej patrzysz na ogród.
Pielęgnacja przez lata i kilka typowych błędów
Najczęstszym problemem jest nie samo posadzenie roślin, ale to, co dzieje się z nimi po pięciu albo dziesięciu latach. Szybko rosnące odmiany tui, sadzone jako małe sadzonki, po kilku sezonach zarastają skrzynkę, a ich przycięcie w głąb starego drewna zostawia brązowe, łyse miejsca, które już się nie zazielenią. Dlatego przy samej szafce wybiera się odmiany wolno rosnące albo sadzi rośliny w takiej odległości, żeby ich docelowa szerokość nie sięgała drzwiczek.
Inne błędy to układanie przy skrzynce kory lub agrowłókniny, które z czasem zalegają przy otworach wentylacyjnych, i wbijanie przy niej palików do podpierania roślin bez sprawdzenia, gdzie biegnie rura. Zimą przed szafką nie należy składować śniegu odgarniętego z chodnika.
Przy jesiennym sadzeniu pamiętaj też o podlewaniu. Tuje posadzone w październiku trzeba regularnie podlewać aż do zamarznięcia gleby, bo zimą tracą wodę przez igły, a z zimnej ziemi pobierają jej niewiele. Wąż prowadzony do nowych nasadzeń przy furtce nie powinien jednak leżeć latami w poprzek przyłącza ani być przypinany do szafki gazowej.
Osoby, które budują dom albo wymieniają starą szafkę, wybierają ją razem z instalatorem, bo musi spełniać wymagania operatora i pasować do reduktora oraz licznika. Instalatorzy kompletują takie elementy w hurtowniach, na przykład w oddziałach Onninen, gdzie dostępne są szafki gazowe w różnych rozmiarach i wykonaniach.
Dobrze zaplanowane nasadzenia pozwalają mieć ładny front ogrodu i bezpieczny dostęp do kurka gazowego jednocześnie. Rodzaje i wymiary szafek gazowych wolnostojących sprawdzisz na www.onninen.pl
